237-241. Gezonde kantine

  • Bij Cartouche is een watertap geïnstalleerd (foto: Hein Athmer).
    watertap cartouche
  • De ambassadeurs van de gezonde kantine bij Cartouche (foto: Hein Athmer).
    ambassadeurs gezonde kantine Cartouche
  • SC Overwetering krijgt een cheque omdat de omniclub in seizoen 2016-2017 de meest bewuste kantine had.
    SC Overwetering in de prijzen
  • Fruit na de wedstrijd bij SVC2000 (foto: Facebook SVC2000).
    Fruit na de wedstrijd bij SVC2000
  • Nog meer fruit in de kantine van SVC2000 (foto: Facebook SVC2000).
    Fruit na de wedstrijd bij SVC2000 2
Redactie NL Sportclub

Langzaam maar zeker wint de gezonde kantine terrein. Hoewel er bij veel clubs nog lustig op los wordt gefrituurd en het ook druk blijft rond de tap, zijn er steeds meer clubs die actief een gezonde leefstijl bevorderen.

Vanuit verschillende organisaties en programma’s worden clubs gestimuleerd en geadviseerd om in hun kantine een gezonder assortiment te voeren, de consumptie van alcohol te beperken en de accommodatie rookvrij te maken. Er zit veel overlap in de aan

Lees verder

Langzaam maar zeker wint de gezonde kantine terrein. Hoewel er bij veel clubs nog lustig op los wordt gefrituurd en het ook druk blijft rond de tap, zijn er steeds meer clubs die actief een gezonde leefstijl bevorderen.

Vanuit verschillende organisaties en programma’s worden clubs gestimuleerd en geadviseerd om in hun kantine een gezonder assortiment te voeren, de consumptie van alcohol te beperken en de accommodatie rookvrij te maken. Er zit veel overlap in de aanpak van de verschillende clubs die zich inzetten voor een gezonder assortiment in hun kantine, maar accenten verschillen en keuzes variëren.

Hierna wordt een groot aantal praktische ideeën en tips gepresenteerd, afkomstig van ruim twintig verschillende clubs. Anders dan in de rest van dit boek worden de praktijkvoorbeelden op het gebied van het gezonde assortiment niet per club behandeld, maar worden deze hierna geordend onder vijf noemers die verwijzen naar de bekende vijf p’s uit de marketing. Om met succes een gezond assortiment in de kantine aan de man te brengen moeten clubs aandacht schenken aan de producten, de prijsstelling, de plaats, de promotie en het personeel.

237. Gezondere producten

“SISU doet frikandel en kroket in de ban”, kopte regionaal dagblad De Stentor in november 2017. De Almelose atletiekvereniging SISU was gestopt met de verkoop van gefrituurde snacks. Die stap is uitzonderlijk. De meeste clubs die besloten hebben om hun assortiment gezonder te maken, kiezen voor de weg van de geleidelijkheid. Ze halen de minder gezonde producten niet (meteen) uit het assortiment, maar zetten er een gezond alternatief naast. Ze willen, zoals het op de website van tennisvereniging LTC Plaswijck ’62 uit Rotterdam wordt gesteld, “stimuleren niet forceren (…) variëren niet vervangen (…) experimenteren en evalueren”. De clubs willen de kantine stapje voor stapje gezonder maken.Wat zit er zoal in het gezondere assortiment van de clubs? Eigenlijk te veel om op te noemen, maar om een flinke greep te doen: energiedrankjes met minder suiker, gezond belegde bruine bollen en triangelbroodjes, tosti’s gemaakt met bruin brood, wraps, bagels, vegetarische tosti’s, yoghurt met muesli, zelfgemaakte soep, vers fruit, fruitijsjes, smoothies, eierkoeken, krentenbollen, rijstwafels, Snack a Jacks, Sultana’s, Snelle Jelles, Evergreens, popcorn (zoet en zout in kleine zakjes), minicandybars, snoepgroenten, verse sinaasappelsap en verse kruidenthee.

238. Ook gezond buiten de kantine

De aandacht voor de gezonde leefstijl beperkt zich bij de meeste clubs niet tot de bar in de kantine. Ook het drankje in de rust en het bittergarnituurtje in bestuurskamer moeten eraan geloven. Dat drastische stappen op weerstand kunnen rekenen, bleek bij VV Kolping Boys uit Alkmaar. Toen de voetbalclub de ranja in de rust verving door water, besloten de ouders voortaan zelf voor limonade te zorgen. Er is een tussenweg gevonden. De club schenkt nu suikervrije limonade. Dat doen wel meer clubs.

Bij hockeyclubs waar het traditie is dat de kinderen na afloop van een wedstrijd in de kantine bij elkaar komen voor wat lekkers en ouders bij toerbeurt voor koeken zorgen, worden deze nu gestimuleerd om fruit uit te delen. In het jeugdvoetbal worden fruitboxen in de kleedkamer steeds populairder. Maar fruit kan natuurlijk óók in de kantine worden genuttigd. Voetbalvereniging SVC2000 uit Roermond bewaart het fruit bewust voor ná de wedstrijd. Wanneer teams na afloop van een wedstrijd in de kantine bij elkaar komen om wat fruit te eten, zorgt dat voor een beetje verbroedering, maar dat niet alleen. Het geeft minder rommel in de kleedkamers, zorgt voor meer betrokkenheid van de ouders en is ook nog eens goed voor de kantineomzet. Want de ouders blijven daardoor ook langer bij de club. Ze hebben het gezellig met elkaar en drinken een extra kopje koffie, een product met een flinke winstmarge.

Om de gezonde leefstijl ook buiten de kantine te bevorderen heeft hockeyvereniging HC Cartouche uit Leidschendam buiten het gebouw een watertap geïnstalleerd en heeft korfbalvereniging KV SCO uit het Friese Oldeholtpade bij een groot evenement gekozen voor een gezonde foodkeet (met noodles en gezonde broodjes) in plaats van de traditionele snackwagen met frites, kroketten en frikandellen.

239. Spelen met prijs

In de marketingmix speelt de prijs een belangrijke rol. Gezonde clubs willen ook financieel gezond blijven en dus niet minder omzetten. Door de populaire maar minder gezonde producten wat duurder te maken en de gezondere varianten juist wat goedkoper aan te bieden, kunnen zij een omzetverschuiving realiseren. Wanneer bijvoorbeeld roze koeken een euro kosten en eierkoeken tachtig cent, wordt vaker gekozen voor de gezondere eierkoeken dan wanneer beide koeken gelijk geprijsd zijn.

240. Gezonde tips

De keuze voor nieuwe gezondere producten is niet vanzelfsprekend. Promotie is dus nodig. Door de gezonde producten goed in het zicht te plaatsen, in een mooie display op de bar of een speciale koelvitrine, en de ongezonde producten wat naar achteren te schuiven, worden bezoekers gestimuleerd tot een gezonde keuze. Bij voetbalvereniging ASC Nieuwland in Amersfoort gaan ze in de kantine af en toe rond met nieuwe producten. Zo kunnen de bezoekers zelf proeven dat het goed smaakt.

In de Haagse regio hebben de hockeyverenigingen HDM en Cartouche ambassadeurs ingezet om de gezonde kantine te promoten. Prominente spelers uit de eigen gelederen figureren in een campagne die een gezonde keuze in de kantine stimuleert. Voetbalvereniging VV Berkum in Zwolle wist voor de promotie van haar gezonde kantine zelfs de burgemeester te mobiliseren. Dat gaf gewicht aan het initiatief en leverde veel aandacht op in de lokale pers.

241. Vrijwilligersproof

Een echt gezonde kantine vraagt van de club in zekere zin een cultuuromslag. Om dat voor elkaar te krijgen is het niet alleen van belang dat het bestuur het beleid omarmt, maar ook dat meer mensen zich hier actief mee bezighouden en dat de leden erbij worden betrokken. Een enquête onder de leden, een speciale commissie, een denktank; dat zijn hiervoor beproefde middelen.

De praktijk van de gezonde clubs leert dat hierbij de moeders vaak makkelijker mee zijn te krijgen dan de vaders en dat het goed mogelijk is om extra vrijwillige inzet te organiseren voor nieuwe positieve initiatieven. Zelfs buiten de vereniging is ondersteuning te vinden. Hockeyvereniging HV Meerssen wordt geholpen door een lokale groente- en fruitwinkelier en de Haagse hockeyvereniging HDM wist een visboer naar binnen te halen.

Bij veel wisselingen in de kantinebezetting is het noodzaak om het assortiment ‘vrijwilligerproof’ te laten zijn. Het moet niet te moeilijk worden gemaakt en er moet voortdurend aandacht zijn voor begeleiding en instructie.

Ga voor meer informatie, praktijkvoorbeelden en handige tips voor een gezonde kantine naar de websites van Team Fit, Lekker bezig! en Vullen of voeden.